“Hakkınızda Şikâyet Var…”
Son günlerde birçok kişinin telefonuna gelen bu mesaj, yeni bir dolandırıcılık yönteminin kapısını açtı. Özellikle WhatsApp üzerinden gönderilen ve ilk bakışta resmi bir bildirim gibi duran mesajlarda, “Hakkınızda şikâyet var”, “Dosyanız icraya verildi”, “Uzlaşma için son gün” gibi ifadeler kullanılıyor. İnsanlar doğal olarak paniğe kapılıyor. Çünkü kimse hakkında ne şikâyeti olduğunu bilmeden rahat kalamıyor.
İşte dolandırıcıların kullandığı en büyük yöntem de yani korku yöntemi tam burada başlıyor.
Mesajın devamında genellikle bir telefon numarası ya da sahte bir link bulunuyor. Vatandaş o linke tıkladığında ya telefonundaki bilgiler ele geçiriliyor ya da karşı taraftaki kişiler kendilerini avukat, uzlaştırmacı ya da resmi görevli gibi tanıtıyor. Bazı vatandaşlardan “dosyayı kapatmak için” para istendiği bile oluyor.
Aslında yöntem yeni değil ama biçimi sürekli değişiyor. Eskiden “Banka hesabınız bloke oldu” mesajları vardı. Ardından “Kargonuz teslim edilemedi” dönemi başladı. Şimdi ise insanların en hassas olduğu alanlardan biri olan itibar duygusu, korkusu hedef alınıyor:
Birçok kişi “Acaba gerçekten hakkımda bir şikâyet mi var?” düşüncesiyle paniğe kapılıyor. Özellikle sosyal medya kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte insanlar isimlerinin herhangi bir olaya karışmasından çekiniyor. Dolandırıcılar da tam olarak bunu kullanıyor.
Üstelik yöntemler giderek daha profesyonel hale geliyor. Artık sıradan bir mesaj değil, resmi kurum logosu taşıyan sahte belgeler hazırlanıyor. Yapay zekâ ile oluşturulan ses kayıtları bile kullanılmaya başlandı. Kendisini polis, savcı, banka görevlisi hatta akraba gibi tanıtan dolandırıcılar, insanların korku ve telaş anındaki dikkatsizliğinden faydalanıyor.
Son dönemin en ilginç dolandırıcılık yöntemlerinden biri de “yanlışlıkla para gönderdim” oyunu. Vatandaşa küçük bir miktar para gönderiliyor, ardından telaşlı bir telefon geliyor:
“Yanlış hesaba attık, hemen geri yollar mısınız?”
İnsan iyi niyetle parayı geri gönderirken aslında başka bir dolandırıcılık zincirinin içine çekilebiliyor.
Bir başka yöntem ise sahte iş ilanları. Özellikle evden çalışma ilanlarıyla vatandaşlardan önce “başvuru ücreti”, sonra “sigorta bedeli”, ardından “ek güvence ödemesi” isteniyor. İş yok ama mağdur çok.
Sosyal medya üzerinden yapılan “ucuz tatil”, “ucuz telefon”, “indirimli beyaz eşya” dolandırıcılıkları ise artık neredeyse sıradan hale geldi. Sahte internet siteleri profesyonelce hazırlanıyor. Vatandaş güvenip ödeme yapıyor ama ortada ne ürün var ne de muhatap.
İşin en acı tarafı ise şu. Dolandırıcılar artık teknolojiyle birlikte insan psikolojisini de çok iyi kullanıyor.
Korku, acele, merak ve fırsat duygusu…
Bütün yöntemlerin temelinde bunlar var.
Bu yüzden artık dijital çağın en önemli refleksi şüphecilik haline geldi. Gelen her mesaja inanmayacaksınız. Tanımadığınız linke tıklamayacaksınız. Telefonda kendisini savcı, polis ya da banka görevlisi olarak tanıtan kişilere güvenmeyeceksiniz. Çünkü gerçek kurumlar vatandaştan WhatsApp üzerinden para istemez, gizli operasyon yürütmez, IBAN göndermez.
Teknoloji hayatı kolaylaştırdı ama dolandırıcıların işini de büyüttü.
Artık hırsızlık yalnızca kapıyı kırarak yapılmıyor. Bazen gelen bir mesajla başlıyor.
*-*-*-*
Dünyanın En “Hukuküstü” Halleri: Çiklet Yasak, Somurtmak Suç!
Hayatın karmaşasından, bitmek bilmeyen bürokrasiden ve her gün güncellenen yönetmeliklerden şikayetçi misiniz? Arkanıza yaslanın ve derin bir nefes alın. Çünkü birazdan okuyacağınız kanunları duyduktan sonra, kendi ülkenizin hukuk sistemine şükretmek isteyebilirsiniz.
İnsanoğlu toplumsal düzeni sağlamak için binlerce yıldır yasalar üretiyor. Ancak bazen, “düzen” ve “absürtlük” arasındaki o ince çizgi tamamen ortadan kalkıyor. Buyurun, dünyanın dört bir yanından, okurken “Acaba bu kanun hangi kafayla yazıldı?” diyeceğiniz en tuhaf yasalara…
- Singapur: Çiklet Çiğneme “Operasyonu”
Eğer Singapur’a yolunuz düşerse, valizinize sakın nane ferahlığı atmayın. Çünkü bu ülkede sakız ithal etmek, satmak ve hatta çiğnemek yasak. 1992 yılında, metroların kapılarına sakız yapıştırılması ve trenlerin bozulması üzerine hükümet radikal bir karar almış. Bugün Singapur’da sokakta sakız çiğnerken yakalanırsanız, kendinizi ciddi bir para cezasının ortasında bulabilirsiniz. Sadece doktor reçetesiyle satılan nikotin sakızları bu yasağın dışında!
- İtalya (Milano): Gülümsemek Zorunlusunuz!
Modanın kalbi Milano’da, surat asmak kelimenin tam anlamıyla yasadışı. Eski bir şehir mevzuatına göre, hastaneler ve cenazeler hariç, kamusal alanda herkesin yüzünde bir tebessüm olmak zorunda. Neyse ki günümüzde bu yasayı sıkı sıkıya denetleyen bir “tebessüm polisi” yok, ancak yasa hala kağıt üzerinde varlığını koruyor.
- İsviçre: Gece Yarısından Sonra Sifon Çekme Yasağı
Apartman hayatının kuralları her yerde zordur ama İsviçre’de bir tık daha zor. Ülkede, apartman dairesinde yaşayanların saat 22:00’den sonra sifon çekmesi “gürültü kirliliği” gerekçesiyle yasak. Gece yarısı gelen biyolojik ihtiyaçlar ve İsviçre disiplini arasında kalmak… Gerçek bir medeniyet sınavı!
- Samoa: Karınızın Doğum Gününü Unutmanın Bedeli Ağır
Beyler, ajandalarınızı hazırlayın. Büyük Okyanus’taki bu ada ülkesinde, bir erkeğin eşinin doğum gününü unutması yasal bir suç. Eğer eşiniz sizi bu konuda polise şikayet ederse, karakolda ifade vermek ve hatta nezarette sabahlamak zorunda kalabilirsiniz. Evlilik kurumunu korumak için sert ama etkili bir yöntem!
- Kanada: Bozuk Para İle Ödeme Limiti
Kanada’da cebinizdeki kilolarca bozuk paradan kurtulmak o kadar kolay değil. 1985’te çıkan Para Birimi Yasası’na göre, bir dükkanda tek seferde 5 dolardan fazla bozuk para (madeni 1 sentler) kullanarak ödeme yapamazsınız. Satıcının bu parayı reddetme hakkı yasal olarak saklı. Adamlar “Bana yük olmayın” demenin hukuki yolunu bulmuşlar.
