Bugün bir yarışma sonuçlandığında ya da bir makama atama yapıldığında hep aynı soruyu soruyoruz. “Hak eden mi kazandı, yoksa en güçlü vaadi veren mi?”
Sanıyoruz ki bu tartışmalar modern zamanların icadı.
Oysa bu hikâyenin kökü binlerce yıl öncesine, hem de hemen yanı başımıza; Edremit Körfezi’nin incisi Altınoluk’a ve Kazdağları’nın (İda Dağı) eteklerine dayanıyor. Mitolojiye göre dünyanın ilk güzellik yarışması burada, Antandros Antik Kenti sırtlarında yapıldı.
Her şey tanrıların görkemli bir düğününe davet edilmeyen nifak tanrıçası Eris’in, intikam için sofraya üzerinde “En Güzele” yazan altın bir elma bırakmasıyla başladı. Hera, Athena ve Afrodit elmaya talip olunca, işin içinden çıkamayan Zeus hakemliği İda Dağı’nda çobanlık yapan Troya Prensi Paris’e verdi.
Paris bir anda tarihin ilk jüri başkanı olmuştu. Ancak karşısındaki tanrıçalar podyumda yürümek yerine, bugünün tabiriyle "lobi" yapmaya başladı.
Hera, ona Asya krallığını ve siyasi güç vaat etti. Athena, girdiği her savaşta yenilmezlik sözü verdi.
Afrodit ise dünyanın en güzel kadını Spartalı Helen’in aşkını sundu.
Paris, güzelliği değil kendisine en cazip gelen vaadi seçti ve altın elmayı Afrodit’e uzattı. Yarışmanın adı "güzellik"ti ama kazananı belirleyen şey çıkar pazarlığı olmuştu. Üstelik bu torpilli kararın faturası ağır ödendi; Paris'in Helen'i kaçırması, on yıl sürecek kanlı Troya Savaşı'nı başlattı.
BURNUMUZUN
DİBİNDEKİ HAZİNE
Bu hikâye elbette bir mitoloji anlatısı ama sahnesi gerçek. Antandros.
Altınoluk sınırları içindeki bu antik kent; eşsiz Roma villaları, mozaikleri ve efsaneleriyle dünya mirası niteliğinde. Biz çoğu zaman başka coğrafyaların yapay hikâyelerine hayranlık duyarken, dünyayı sarsan efsanelerin kendi toprağımızda filizlendiğini unutuyoruz. Antandros ve İda Dağı, sadece arkeoloji meraklılarının değil, tüm dünyanın bildiği bir kültür ve turizm markası olmayı fazlasıyla hak ediyor.
ELMA DEĞİŞTİ,
İNSAN DEĞİŞMEDİ
Bugün o meşhur altın elma yerinde yok; ama biçim değiştirmiş halleri hâlâ hayatımızın tam ortasında. Kimi zaman bir ihalede, kimi zaman bir koltuk kavgasında, kimi zaman bir yarışma jürisinde karşımıza çıkıyor.
Dünyanın ilk güzellik yarışması bizim topraklarımızda yapıldı. Birincisi Afrodit oldu, ödülü altın elmaydı. Ancak o gün Kazdağları'nın eteklerinde kaybeden yalnızca diğer iki tanrıça değildi; liyakatin yerini çıkarın aldığı bir dünyanın geleceğiydi.
Görünüşe göre aradan binlerce yıl geçse de değişmeyen tek bir gerçek var. Bazı yarışmaların sonucu sadece kazananı değil, koca bir tarihi değiştiriyor.
-*-*-
SİNEMA SEKTÖRÜNDE SON DURUM
Sinemalar açık ama koltuklar dolmuyor. Sinemalar artık AVM’ler de yer alıyor. Seyirci azalıyor, bilet fiyatı artıyor. Sinemalara daha az kişi gidiyor, daha pahalıya izliyor. Sinema artık alışkanlık değil, bir hesap işi oldu. Sinemaya izleyici artık önce cebine bakıyor, sonra filme.
Eskiden “hangi film vizyon da?” diye sorulurdu. Şimdi “hangi platformda var?” deniyor. Evde otururken tek tuşla yüzlerce içeriğe ulaşmak mümkün. Sinema zaman ve para istiyor, platformlar ise kolaylık sunuyor. Tercih de buna göre şekilleniyor.
Korsan gerçeği ise, günümüzün en büyük sorunu. Ücretsiz ve zahmetsiz olan, korsan film siteleri özellikle genç izleyiciyi çekiyor ve sinema salonlarının boşalmasında bunun payı var.
Bir de şu “iyi film yok” meselesi…
Aslında film var ama risk yok. Aynı hikâyeler, aynı türler, aynı formüller. Çünkü kimse zarar etmek istemiyor. Büyük bütçeler garanti işlere gidiyor.
Türkiye’de tablo biraz daha dar. Yerli filmler ayakta ama çeşit sınırlı. Komedi, aile, devam filmleri… Gişeyi bunlar sırtlıyor. Farklı işler ya az üretiliyor ya da izleyiciye ulaşamıyor.
Pandemi sonrası alışkanlık da değişti. İnsanlar salonlara tam olarak geri dönmedi. Sinema hâlâ var ama eski gücünde değil.
Kısacası, film var, perde açık ve ama seyirci başka yerde…
Sinema bitmedi. Ama eski haliyle de devam etmiyor.
SİNEMA OYUNCU OLMAK
Eskiden sinema oyuncusu olmak zordu. Gerçekten zordu. Herkesin harcı değildi.
Bir kapı vardı ve o kapı kolay açılmazdı. Tiyatrodan geçmeden, sahne tozu yutmadan, ustaların yanında pişmeden kimse kolay kolay kamera karşısına geçemezdi. Kadir İnanır, Türkan Şoray, Kemal Sunal… Bu isimler sadece oyuncu değildi, bir ekolün temsilcisiydi. Her biri yıllarını verdi, bedel ödedi, iz bıraktı.
Şimdi kapı yok. Ya da çok fazla kapı var.
Bugün oyuncu olmak eskisi kadar zor değil. Sosyal medya, diziler, dijital platformlar… Bir şekilde görünür olan, bir şekilde ekrana çıkabiliyor. Bir projeyle tanınıp bir anda parlayan çok isim var. Afra Saraçoğlu, Mert Ramazan Demir gibi yeni kuşak oyuncular kısa sürede geniş kitlelere ulaşabiliyor.
Ama mesele sadece ekrana çıkmak değil.
Eskiden az oyuncu vardı ama derinlik vardı. Şimdi çok oyuncu var ama kalıcılık tartışmalı. Çünkü süre kısaldı. Bir proje tutmazsa, yerine yenisi hemen geliyor. Sabır az, rekabet çok.
Eğitim konusu da değişti. Eskiden konservatuvar bir zorunluluk gibiydi. Şimdi ise bir seçenek. Doğrudan setten yetişen, sosyal medyadan gelen ya da farklı alanlardan geçiş yapan oyuncular var. Bu da kaliteyi eşitsiz hale getiriyor.
Bir başka fark da şu:
Eskiden oyuncu olunurdu.
Şimdi oyuncu “olunabiliyor”.
Aradaki fark küçük gibi ama önemli.
Bugün sektöre girmek daha kolay. Ama kalmak daha zor. Çünkü izleyici artık daha hızlı tüketiyor. Bugün zirvede olan, yarın unutulabiliyor.
Oyuncu olmak kolaylaştı.
Ama oyuncu olarak kalmak zorlaştı.


OKUR YORUMLARI (0)
✓ Yalnızca Üye Okurlar Yorum YapabilirTopluluğumuzda sahte ve imzasız yorumlara yer verilmemektedir. Görüşünüzü paylaşmak ve tartışmaya katılmak için hesabınıza giriş yapın veya ücretsiz üye olun.