Köylü Garajında Gizli Kalmış Bir Tarih
Sıra Çeşmeler
Her gün koşuşturmaca içinde yanından geçtiğimiz, belki de sadece sıradan bir taş duvar sanıp başımızı çevirip baktığımız yapıların arkasında aslında koca bir tarih gizlidir. İşte Balıkesir’in göbeğinde, eskiden dere boyunca kurulan hayvan pazarlarının ve bugünkü Köylü Garajının içinde kalan “Sıra Çeşmeler” bunun en canlı, en güzel örneklerinden biridir.
Zamana Direnen Bir Vasiyet ve Ustalık
İnşa Tarihi ve Banileri
Sıra Çeşmeler, Sındırgılı Hüseyin Efendi’nin oğlu Hoca İbrahim Bakır Efendi ile dönemin önde gelenlerinden Nikâhçıoğlu İsmail Ağa’nın vasiyeti üzerine 1926 yılında (Hicri 1344) inşa edilmiştir.
Mimari Yapısı
Kesme blok “Üçpınar taşı” kullanılarak yapılan bu çeşme; 10 oluğu ve 10 yalağı (teknesi) ile doğu-batı doğrultusunda uzanır. Şehrimizde sıralı mimari düzenle kurulan ve günümüze ulaşabilen tek eser olma özelliğini taşır. Eski yıllarda bölgede kurulan hayvan pazarlarında çok sayıda hayvanın aynı anda sulanabilmesi amacıyla bu özgün yapıda inşa edilmiştir.
Çalınan Kitabenin İhyası
Çeşmenin tam ortasında yer alan kitabe, 1942’de vefat eden Balıkesirli ünlü Nennicizade Hattat Hüseyin Hazim Efendi’nin kaleminden çıkmıştır. Sülüs tarzda ve kabartma olarak işlenen bu kıymetli kitabe ne yazık ki geçmişte bilinçsiz kişilerce sökülüp çalınmış; ancak tarihi kaynaklar ve eski fotoğraflar sayesinde aslına uygun olarak yeniden ihya edilmiştir.
2022 Restorasyonu
Zamanla yol kotunun altında kalan ve kaynak suyu kesilen bu tarihi değer, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi tarafından 2022 yılında restore edilerek öne çıkarılmış, 5 oluğuna musluk takılarak şehrin su şebekesine bağlanmıştır.
Taşlara Kazınan Şiir
Sıra Çeşmeler Kitabesi
Kitabenin altı mısralık manzum ve iki satırlık nesir kısmı, yapıldığı dönemin ruhunu ve hayırseverliğini günümüz diline şöyle aktarıyor.
-“Hayvanların ve insanların toplanma yerinde kurulmuş (bu) çeşmeler, Hoca Bâkır (Efendi) ile İsmail Ağa’nın yardımlarının ürünüdür.
-Hak (Teâlâ), (bu çeşmelerin) yapımında emek veren tüm çalışanlar ile birlikte her iki hayırsevere de nimetini bol bol versin.
-Susamışlara müjde olsun, artık sıkıntı kalmadı. (Sen de bu sudan) âfiyetle iç ve (o hayırseverlere) şükranlarını sun.”
Fark Edebilmek…
Bir kentin ruhunu, gökdelenler ya da geniş caddeler değil; o caddelerin köşesine gizlenmiş küçük ama derin hikâyeler oluşturur. Bir dahaki sefere yolunuz Köylü Garajı tarafına düşerse, adımlarınızı biraz yavaşlatın. Sıra Çeşmeler’in önünde durun, yüzünüze değen tarihin esintisini hissedin ve asırlar öncesinden susamışlara çare olan o hayırseverleri bir an olsun anın… Bir dua edin…
