2026 yılının Nisan ayı itibarıyla Balıkesir esnaf dünyasında alt kademe seçimleri büyük ölçüde tamamlandı. İlçelerde ve meslek odalarında yaşanan değişimler, gözleri doğal olarak Mayıs ayında yapılacak olan üst birlik seçimine çevirmiş durumda.
Alt yapıya baktığımız da ise Şoförler Odası seçimleri bu sürecin en dikkat çekici başlıklarından biri oldu. Rıza Tekin, geçmişte karşısına çıkan güçlü isimlerin bu dönem aday olmamasıyla birlikte seçime adeta tek başına rakipsiz bir ortamda girerek desteğini arttırdı ve konumunu daha güçlü daha sağlam bir hale getirdi. Bu durum, yalnızca bir oda başkanlığının ötesinde, birlik seçimleri açısından da önemli bir mesaj içeriyor.
Fehmi ERDEM
Diğer odalarda ise tablo daha hareketliydi. Özellikle Madeni Eşya Esnaf Odası’nda ve bazı odalarda yaşanan değişim, esnaf tabanında “değişim isteği var mı?” sorusunu gündeme taşıdı. Ancak bu değişimlerin genel tabloyu kökten değiştirecek ölçekte olup olmadığı tartışmalı.
Mayıs 2026’da yapılacak olan birlik seçimi ne olacak? Asıl mesele bu işte. Açılımıyla Balıkesir Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği, yani BESOB, sadece bir meslek örgütü değil; aynı zamanda şehirdeki esnafın ekonomik ve siyasi temsil gücünü belirleyen en önemli yapı.
Mevcut başkan Fehmi Erdem açısından bakıldığında tablo oldukça net görünüyor. Alt odalardaki seçim sonuçları, özellikle merkezdeki büyük ve etkili odaların mevcut yönetimle uyumlu kalması, Erdem’in elini ciddi şekilde güçlendirmiş durumda. Şoförler Odası gibi kritik bir yapının desteği ise bu avantajı daha da pekiştiriyor.
Ancak burada dikkat edilmesi gereken bir nokta var. Son günlerde kamuoyuna yansıyan ve Rıza Tekin’in 44 oda başkanıyla birlikte yaptığı basın toplantısı, “blok destek” algısını güçlendirdi. Fakat bu tür fotoğraflar her zaman sandığa birebir yansımaz. Türkiye’de esnaf odaları seçimlerinde kulis ile sandık arasındaki farkın zaman zaman ciddi boyutlara ulaştığı görüyoruz.
Rıza TEKİN
Balıkesir genelinde oda sayısı farklı kaynaklara göre küçük değişiklikler göstermekle birlikte yaklaşık 85 civarında esnaf odası bulunduğu kabul ediliyor. Bu da şu anlama geliyor, 44 oda başkanın desteğini açık şekilde ifade etmesi önemli bir güç göstergesi olsa da, seçim matematiği açısından “kesin sonuç” anlamına gelmiyor.
Peki! Başka aday var mı? Sürpriz Aday Var mı?
Şu an için güçlü ve kamuoyunda netleşmiş bir alternatif adayın öne çıktığını söylemek zor. Bandırma ve Körfez hattında değişim isteyen odalar olduğu biliniyor, ancak bu hareketin tek bir aday etrafında birleşip birleşmeyeceği henüz net değil. Esnaf siyasetinde en kritik eşik de tam burası. Dağınık muhalefet, güçlü bir iktidarın en büyük avantajıdır.
Seçimin zamanlamasına gelince; BESOB seçimlerinin Mayıs 2026 içinde yapılması bekleniyor. Net tarih genellikle genel kurul çağrısıyla kesinleşiyor, ancak süreç artık son viraja girmiş durumda.
Bugünkü tabloyu özetlemek gerekirse:
Alt odalarda kısmi değişim var, ancak sistem değişmiş değil.
Merkezdeki büyük odalar mevcut yönetimle uyumlu.
Fehmi Erdem açık ara favori konumda.
Sürpriz ihtimali ise ancak güçlü ve birleşik bir alternatif adayla mümkün.
Balıkesir esnaf siyasetinde seçimler çoğu zaman sandıkta değil, sandıktan önce kazanılır. Bugün görünen tablo, mevcut yönetimin bu süreci iyi yönettiğini gösteriyor. Ancak unutulmaması gereken bir gerçek var. Esnaf siyasetinde son söz her zaman delegelerin olur.
-*-*-
EMEKLİ KARTI GERÇEĞİ
Emekli kartı meselesi son günlerde kulaktan kulağa yayılan, fakat çoğu kişinin tam olarak ne olduğunu bilmediği bir konu haline geldi. “E-Devlet’ten indiriliyor”, “otobüslerde indirim sağlıyor”, “her yerde geçerli” gibi ifadeler dolaşıyor.
Peki, gerçek ne?
Öncelikle şunu netleştirelim. Türkiye’de “tek tip, resmi bir emekli kartı” uygulaması yok. Yani e-Devlet’e girip herkese verilen standart bir kart indirip, bunu göstererek tüm ulaşım araçlarında otomatik indirim alma gibi bir sistem bulunmuyor.
E-Devlet üzerinden alınabilen belge, aslında “emekli olduğunu gösteren barkodlu belge”dir. Bu belge, kişinin Sosyal Güvenlik Kurumu kapsamında emekli olduğunu resmi olarak kanıtlar. Ancak bu belgenin tek başına, ülke genelinde geçerli bir indirim kartı işlevi yoktur.
Peki, indirim meselesi nereden çıkıyor?
Türkiye’de ulaşım indirimleri merkezi değil, büyük ölçüde yerel yönetimlerin ve özel firmaların inisiyatifindedir. Örneğin bazı belediyeler, kendi şehirlerinde yaşayan emeklilere özel indirimli veya ücretsiz ulaşım kartları verebilir. İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyükşehirlerde farklı uygulamalar vardır. Ancak bu kartlar şehir bazlıdır ve her yerde geçerli değildir.
Şehirlerarası yolcu otobüslerine gelince… Burada da durum benzer. Kanunen emeklilere zorunlu bir indirim uygulanması gibi bir düzenleme yoktur. Bazı otobüs firmaları kampanya dönemlerinde ya da müşteri çekmek amacıyla emeklilere indirim yapabilir. Ancak bu tamamen firmanın ticari tercihidir. Yani bugün bir firmada indirim varken, yarın olmayabilir.
Dolayısıyla “emekli kartını göster, her otobüste indirim al” şeklinde genel bir hak söz konusu değildir.
Burada önemli bir karışıklık daha var. Yaşlılık indirimi ile emeklilik kavramı sık sık birbirine karıştırılıyor. 65 yaş üstü vatandaşlara yönelik bazı ücretsiz veya indirimli ulaşım hakları vardır. Ancak bu hak, emeklilikten değil yaştan kaynaklanır. Her emekli 65 yaşında değildir, her 65 yaşındaki kişi de emekli olmayabilir.
Sonuç olarak şu tablo ortaya çıkıyor:
*E-Devlet’ten alınan belge emekliliği kanıtlar, ancak tek başına indirim kartı değildir.
*Ulaşım indirimleri yerel yönetimlere ve firmalara göre değişir.
*Şehirlerarası otobüslerde zorunlu bir emekli indirimi yoktur.
*Bazı indirimler kampanya ya da yerel uygulama olabilir, genelleştirilemez.
Kısacası ortada anlatıldığı gibi yaygın ve standart bir “emekli kartı avantajı” yok. Bu söylentiler, farklı uygulamaların birbirine karıştırılmasından doğuyor.
Vatandaşın beklentisi ise açık. Emekli olduğunu belgeleyen herkes için ülke genelinde geçerli, net ve adil bir sistem. Şu anki durum ise belirsiz. Kısacası sosyal medya da her gördüğünüze ve duyduğunuza inanmayın. Araştırın, teyit ettirin.
