Eski Türk ailesi ile yeni Türk ailesi arasındaki fark, yalnızca zamanın geçmesiyle değil; hayatın, şehirlerin, ekonominin ve değerlerin değişmesiyle ortaya çıktı. Bu farkı anlamadan bugünkü toplumsal sorunları da doğru okumak mümkün değil.
Eski Türk ailesi genişti. Aynı evde ya da aynı sokakta birkaç kuşak birlikte yaşardı. Dede, nine, amca, hala, teyze yalnızca akraba değil; hayatın doğal denge unsurlarıydı. Çocuk yalnız anne babaya değil, aileye aitti. Yanlış yaptığında sadece babadan değil, dededen de çekinirdi. Doğruyu öğrendiği yer okuldan önce evdi. Aile bir güvenlik ağıydı; düşeni tutar, şaşanı hizaya getirirdi.
Yeni Türk ailesi ise çekirdek. Anne, baba, bir ya da iki çocuk en fazla üç çocuk. Akrabalar yakın ama uzakta. Aynı şehirde bile birbirine misafir gibi davranan aileler var.
Çocuk artık ailenin değil, ebeveynlerin sorumluluğunda. Anne baba da çoğu zaman yalnız. Yanlış yapan çocuğu düzeltecek ikinci bir otorite yok. Her yük, iki omuzda taşınıyor.
Eski ailede otorite vardı ama bu otorite sevgiden bağımsız değildi. Baba sertti ama adildi. Anne şefkatliydi ama sınırsız değildi. Kurallar belliydi. Yeni ailede ise otorite bulanık. Anne baba arkadaş olmaya çalışıyor, sınır koymakta zorlanıyor. Çocuk özgür ama yönsüz büyüyor. Sevgi var, denge eksik.
Eski Türk ailesinde hayat yavaştı. Akşam yemekleri birlikte yenirdi. Sofra sadece karın doyurmaz, terbiye verirdi. Büyük konuşur, küçük dinlerdi. Yeni ailede hız var. Herkesin elinde telefon, herkesin kafası başka yerde. Aynı masada oturuluyor ama aynı dünyada yaşanmıyor.
Eski aile dayanışmaydı. İşsiz kalan gizlenmez, evlenen borçsuz bırakılmaz, hastalanan yalnız kalmazdı. Yeni aile bireyselleşti. Herkes kendi ayakta kalma mücadelesini veriyor. Yardım isteniyor ama geç kalınıyor.
Bu farklardan biri iyi biri kötü demek kolay ama eksik olur. Eski aile güvenliydi ama bazen boğucuydu. Yeni aile özgür ama kırılgan. Asıl mesele, eski ailenin değerlerini kaybetmeden yeni hayatın şartlarına uyum sağlayabilmek.
Çünkü aile çökerse, toplum ayakta kalamaz. Türk ailesi değişiyor ama ayakta kalması, dengeyi yeniden kurmasına bağlı. Gelenekten kopmadan, geleceğe tutunabilen aileler ayakta kalacak. Diğerleri ise savrulacak.
