Uzmanlar uyarıyor: Diyabet hastalarında ayak sağlığının ihmal edilmesi, fark edilmeden ilerleyen yaralar ve uzuv kaybıyla sonuçlanabiliyor. Doğru bakım ve basit önlemler hayat kurtarıyor.
Nev Sağlık Grubu Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü’nden Op. Dr. Bangin Bekir Candan, diyabet hastalarında ayak sağlığının hayati önem taşıdığına dikkat çekerek, küçük ihmallerin bile uzuv kaybına kadar gidebilen ciddi sonuçlara yol açabileceğini söyledi.
Diyabetik ayağın çoğu zaman basit bir dikkatsizlik sonucu ortaya çıktığını belirten Op. Dr. Candan, doğru bilgilendirme ve düzenli bakım ile bu tablonun büyük ölçüde önlenebileceğini vurguladı.
“DİYABET SADECE ŞEKER YÜKSEKLİĞİ DEĞİLDİR”
Diyabetin yalnızca kan şekeri yüksekliğiyle sınırlı bir hastalık olmadığını ifade eden Candan, uzun süre kontrol altına alınamayan diyabetin damar ve sinir yapısını olumsuz etkilediğini belirtti. Bu durumun özellikle ayaklarda ciddi sorunlara yol açtığını söyleyen Candan, diyabetik ayağın bu sürecin en ağır sonuçlarından biri olduğunu dile getirdi.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, dünya genelinde her yıl yaklaşık 1 milyon kişinin diyabetik ayak nedeniyle uzuv kaybı yaşadığını hatırlatan Candan, her 30 saniyede bir kişinin diyabete bağlı komplikasyonlar nedeniyle ayağını kaybettiğini ifade etti. Türkiye’de ise her yıl yaklaşık 10 bin kişinin diyabete bağlı nedenlerle uzuv kaybı yaşadığına dikkat çekti.
DİYABETİK AYAK NASIL OLUŞUYOR?
Diyabetik ayak yaralarının oluşumunda iki temel faktörün rol oynadığını belirten Op. Dr. Candan, bunlardan birinin sinir hasarı (nöropati) olduğunu söyledi. Ayakta his kaybı geliştiğinde ağrı, sıcaklık ve basıncın algılanamadığını ifade eden Candan, ayakkabı içindeki yabancı cisimlerin fark edilmediğini ve bu durumun zamanla yaralara yol açtığını belirtti.
İkinci önemli nedenin ise damar tıkanıklığı olduğunu kaydeden Candan, damar daralması nedeniyle dokulara yeterli oksijen gitmediğini, bunun da yaraların geç iyileşmesine ve enfeksiyon riskinin artmasına neden olduğunu söyledi.
BASİT KONTROLLER HAYAT KURTARIYOR
Diyabetik ayağın önlenmesinde farkındalığın büyük önem taşıdığını vurgulayan Candan, diyabet hastalarının ayaklarını her gün kontrol etmeleri gerektiğini ifade etti. Ayak tabanı ve parmak aralarının düzenli olarak incelenmesi gerektiğini belirten Candan, iki ayak arasında sıcaklık farkı ya da his kaybının erken uyarı işareti olabileceğini söyledi.
GÜNLÜK AYAK BAKIMI İHMAL EDİLMEMELİ
Ayak bakımının diyabet hastaları için hayati öneme sahip olduğunu belirten Candan, ayakların ılık suyla yıkanması ve iyice kurulanması gerektiğini kaydetti. Cilt kuruluğunu önlemek için uygun kremlerin kullanılmasını öneren Candan, tırnakların düz kesilmesi ve nasırların bilinçsizce temizlenmemesi gerektiğini vurguladı.
Pamuklu çorapların tercih edilmesi, ayakların kuru tutulması ve ortopedik ayakkabı kullanılması gerektiğini belirten Candan, ayakkabı giyilmeden önce mutlaka içinin kontrol edilmesi gerektiğini de hatırlattı. En küçük kızarıklık veya yara fark edildiğinde ise zaman kaybetmeden doktora başvurulması gerektiğini ifade etti.
TEKNOLOJİ UMUT OLUYOR
Teknolojik gelişmelerin diyabetik ayakla mücadelede önemli katkılar sunduğunu belirten Op. Dr. Candan, akıllı tabanlıkların basınç ve sıcaklık değişimlerini izleyerek ülser riskini erken dönemde tespit edebildiğini söyledi. Isı sensörlü çoraplar ve 3D yazıcılarla kişiye özel üretilen tabanlıkların da ayak sağlığının korunmasına yardımcı olduğunu aktardı.
“DİYABETİK AYAK KADER DEĞİL”
Diyabetik ayağın önlenebilir bir sağlık sorunu olduğunu vurgulayan Op. Dr. Bangin Bekir Candan, “Bu tablo kader değil. Doğru bilgilendirme, düzenli takip ve küçük önlemlerle diyabete bağlı uzuv kayıplarının büyük bir kısmını engellemek mümkün. Küçük bir ihmal, büyük kayıplara yol açabilir” dedi.
