Allah kimseyi mahkeme kapısına, hakim karşısına düşürmesin.
Adliye koridorları, hastane odaları hep soğuk yerlerdir. İnsana kötü günlerini anı olarak aklına getirir.
Türkiye’de yargılama süreçlerinde son dönemde uygulanan sessiz ama değerli bir mekanizma var.
Onun adı: Uzlaştırma.
Aylar hatta yıllar sürebilecek mahkeme süreçlerindeki dosyalar uzlaştırma kanalıyla kısa sürede çözüme kavuşturuluyor.
Cumhuriyet Savcılığı bünyesindeki uzlaştırma büroları yanı sıra arabulucu yetkisi bulunan avukatlar günümüzde bu sistemi en iyi şekilde çalıştırıyorlar.
Bu bize bu haliyle adaletin mahkeme salonlarında, tokmak sesleri arasında tecelli etmek zorunda olmadığını gösteriyor.
Bazen adalet, iki insanın aynı masada konuşabilmesiyle; bazen bir ‘özür’ kelimesiyle, bazen de giderilen bir zarar ve kazanılan bir vicdan rahatlığıyla sağlanır.
İşte bunun en iyi örneklerinden birisi geçtiğimiz günlerde Balıkesir Adalet Sarayında yaşandı.
Yaralama ve tehdit suçlarıyla başlatılan soruşturmada Balıkesir Cumhuriyet Başsavcılığı Uzlaştırma Bürosu tarafından görevlendirilen Mali Müşavir, Uzlaştırmacı Nilüfer Zeybek Yoruldu’nun çabasıyla taraflar masada el sıkışarak uzlaştı.
Hem de ne üzerine bilmek ister misiniz?
Mağdur taraf, şüphelinin cezalandırılması yerine, kamu yararına çalışan ve lösemili çocukların tedavisine destek olan LÖSEV’e bağış yapması şartıyla.
Karşı tarafında bu şartı kabul etmesiyle LÖSEV’e yapılan bağış sonrası açılan dosya mahkemeye taşınmadan uzlaşma sürecinde nihayete erdirildi. Hem de onarıcı adaletin en iyi yüzünün göründüğü zamanda LÖSEV’e yapılan bir bağışla.
Bu noktada Balıkesir Cumhuriyet Başsavcılığı Uzlaştırma Bürosu tebrik etmek gerekir..
Öğrendiğim kadarıyla bağış sürecinde Mehmetçik Vakfı’nın da adı geçmiş. Taraftar LÖSEV’de karar kılmışlar.
Gerçekten Türk adalet sistemindeki yargılama sürecinde kaybedeni olmayan örnek teşkil edilecek bir dava böylelikle uzlaşma süreciyle Balıkesir’de görülmüş oldu. Hatta bu davada gerçek kazanan çocuklar oldu desek yalan olmaz..
Tarafları da toplumsal bir gazeteci olarak tebrik etmek isterim, ‘kim haklı, kim haksız’ tartışmasına girmeden sorunu daha büyümeden çözüme odaklanan bu sistemi kullandıkları ve süreç neticesinde yapılan bağış ile gösterdikleri karşılıklı nezaket ve anlayıştan dolayı tebrik ederim.
Mahkemeye gitmeden kapanan her dosya, aslında sadece yargının iş yükünü azaltmakla kalmıyor. Aynı zamanda taraflar arasında yıllarca sürebilecek bir husumetin de önüne geçiyor. Çünkü dava kazanılsa bile çoğu zaman kırılan ilişkiler onarılmıyor; öfke, kin ve intikam duygusu bir yerlerde kalıyor.
Oysa ‘Onarıcı Adalet’ intikam değil iyileştirme üzerine kurulan bir sistem. Bu sistem üzerinden yapılan bağışlar ise toplumsal barışa ve sosyal faydaya örnek olmakta.
Uzlaştırma sürecinde yapılan bir bağış, dikilen bir fidan ya da edilen samimi bir özür; kimi zaman yıllar sürecek bir davadan çok daha etkili sonuçlar doğurabiliyor. Çünkü bu süreçte taraflar konuşuyor, dinliyor ve en önemlisi empati kuruyor. Adalet, kağıt üzerinde değil; vicdanlarda yer buluyor..
***
Önceki gün BİRLİK Gazetesi’nin “Bu dosyada kimse kaybetmedi!” başlığıyla kıymetli ve bir o kadarda önemli bir habere sayfalarımızda yer verdik.
Uzlaştırma büroları çok konuşulmuyor, manşetlere sık sık taşınmıyor. Ancak her gün, sessiz sedasız onlarca dosyada insanların hayatına dokunuyor. Bir kavga büyümeden bitiyor, bir tehdit davası barışla sonuçlanıyor, bir kırgınlık daha fazla derinleşmeden onarılıyor.
Balıkesir’de ki örnek dosyada tarafların rızası ile LÖSEV’e bağış yapılarak dava kapanıyor.
Uzlaştırma süreci bir diğer yanıyla hakim ve savcılara, ağır ve karmaşık dosyalarda daha fazla zaman ayırma imkanı sağlıyor. Bu da daha hızlı daha sağlıklı kararların önünü açıyor.
Adaletin hızlı işlemesi bir yana en büyük kazanım toplumsal barış olduğunu unutmamak isterim.
Alternatif bir çözüm yolu olarak hukuk sisteminde yer alan uzlaşma sisteminin katkı sunduğu, tarafların hür iradeleriyle gerçekleştirdiği ve sonucunda LÖSEV, Mehmetçik Vakfı, TEV gibi birçok önemli kuruma yapılan bağışların artması dileğiyle…
